Pagina update: 8 dec 2011
    dinsdag 15 november 2011 - MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 6/10 Grensmagnitude: ±4.0 Maximale SQM: 19.64 |
| Het is helder en windstil. Er zit opnieuw relatief veel vocht in de atmosfeer. Omdat het nog relatief vroeg in de avond is, is de lichtvervuiling extra storend. |
| Details |
| Tijd: 18:50 - 20:35 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 24 in sterrenbeelden: Cassiopeia, Pisces & Aries |
| Carbonsterren: 5 Open Clusters: 13 Dubbelsterren: 6 |
Vanavond een relatief korte waarneemsessie. Het wordt deze tijd van het jaar gelukkig al vroeg donker en voordat de Maan opkomt kan er zo'n twee uur in volledige duisternis worden waargenomen. Tenminste, astronomische duisternis, want echt heel donker wordt het zo vroeg op de avond nog niet. |
 maandag 31 oktober 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 2/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±3.5 Maximale SQM: 19.82 |
| Het is helder, windstil en stabiel maar de lucht is erg vochtig. De transparantie laat te wensen over en de grensmagnitude is vanwege het vocht in de atmosfeer vrij laag. |
| Details |
| Tijd: 20:05 - 21:35 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 29 in sterrenbeelden: Delphinus, Cepheus & Lacerta |
| Carbonsterren: 3 Open Clusters: 19 Dubbelsterren: 7 |
| Deze tijd van het jaar verdwijnt de oogst weer van de velden. Zo ook op mijn vaste waarneemstek. De maïs
die er voor kort nog stond is weg waardoor lichtbronnen in de omgeving weer
zichtbaar zijn. Direct na aankomst zie ik van noordoost naar zuidoost, ongeveer 40 graden boven de horizon een kleine, felle meteoor voorbij schieten. Het is een helder, felblauw balletje dat met een kort oranje staartje als het licht van een lasapparaat snel door de lucht beweegt. Na de avond waarnemen in de Flevopolder een week eerder heb ik nog enkele carbonsterren in Delphinus en een selectie open clusterse in Cepheus en Lacerta op mijn verlanglijstje staan. Bijna al deze clusters zag ik al eens eerder, maar nog niet allemaal door een 12" telescoop. De vochtige lucht staat niet toe de zwakkere sterren van de clusters duidelijk in beeld te krijgen, maar in ieder cluster zijn gelukkig genoeg details en partronen te ontdekken. In totaal kan ik zeven dubbelsterren meepikken die in of dichtbij de clusters staan, waaronder enkele nieuwe. Na anderhalf uur deepsky richt ik de scope nog even op Jupiter. De mist trekt inmiddels over de velden en even na tien uur houd ik het weer voor gezien. |
 zaterdag 22 oktober 2011 - Knardijk, Flevoland |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 4/10 Grensmagnitude: ±5.0 Maximale SQM: 20.55 |
| De avond begint helder, met matige wind vanuit het zuiden waardoor het vrij koud aanvoelt. Naarmate het later wordt neemt de transparantie af en vanaf ongeveer elf uur drijft er vanuit het zuidwesten soms bewolking over. |
| Details |
| Tijd: 21:45 - 0:10 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 25 in sterrenbeelden: Lacerta, Cepheus & Cassiopeia |
| Open Clusters: 22 Dubbelsterren: 3 |
 Voor de tweede keer in drie weken tijd ben ik in de Flevopolder om samen met Maurits Polak
te gaan waarnemen. De omstandigheden zijn vroeg in de avond veelbelovend. Beneden aan de dijk staat de camera op het oostzuidoosten gericht voor een timelapse met de telescopen op de voorgrond. Het instellen van de camera duurt even omdat naast m'n battery grip ook het nieuwe(...) statief het begeeft.
Met de normale batterij en een balanceringstruc kan ik de opnamen uiteindelijk
starten.Mijn waarneemplan van vanavond bestaat uit voornamelijk open clusters. Ik heb er veel op de lijst staan maar door overtrekkende bewolking moeten we regelmatig het waarnemen pauzeren om te wachten tot het weer iets opklaart. Enerzijds vervelend maar anderzijds ook wel gezellig om even over de hobby bij te kletsen en van gedachten te wisselen over telescopen, waarnemingen en waarneemlocaties. Niet lang na middernacht ruimen we het materiaal weer op als duidelijk wordt dat er bewolking over blijft trekken. De timelapse heeft nog redelijk lang doorgelopen voordat de batterij leeg was. |
 zondag
2 oktober 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 5/10 Grensmagnitude: ±5.0 Maximale SQM: 20.28 |
| Het is helder en in tegenstelling tot de voorafgaande vier nachten is de lucht behoorlijk droog, al is de seeing veel minder goed. |
| Details |
| Tijd: 22:05 - 3:15 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 59 in sterrenbeelden: Andromeda, Aquarius, Cassiopeia, Cepheus & Pegasus |
| Carbonsterren: 16 Open Clusters: 20 Globular Clusters: 2 Planetaire Nevels: 16 Dubbelsterren: 5 |
| Voor het eerst, ooit, kan ik voor de vijfde
achtereenvolgende nacht waarnemen. De telescoop staat opgesteld in
Alt/Az om noordelijke objecten in Cassiopeia en Cepheus gemakkelijk te kunnen
bekijken. De avond begint met vier carbonsterren in Aquarius. Dit sterrenbeeld staat erg laag, maar de sterren laten hun kleur duidelijk zien. In beide globular clusters in dit sterrenbeeld, Messier 2 en 72 is redelijk wat detail zichtbaar. De planetaire nevel NGC7009 (de "Saturn Nebula") is fel met een opvallende vorm en een licht turqoise tint, een heel erg mooi object. Na deze lage objecten stuur ik de telescoop richting het zenit om 12 carbonsterren in Cepheus te bekijken. Naast de bekende carbonster S Cephei laat ook PQ Cephei een mooie, diepe kleur zien. Een aanrader! De planetaire nevels die ik in beeld krijg zijn soms gemakkelijk maar vormen af en toe ook een enorme uitdaging. Om bijvoorbeeld Minkowski 2-52 in Cepheus met zekerheid waar te nemen ben ik zeker tien minuten ìn het beeldveld aan het zoeken en starhoppen. Een lastig en zeker niet spectaculair object maar toch de moeite van het vinden waard. Het is al bijna half drie wanneer ik nog een selectie open clusters in Cassiopeia bekijk. Met die waarnemingen, waarvan 16 voor clusters die ik nooit eerder zag, sluit ik vijf opeenvolgende waarneemnachten af. De weersomstandigheden waren de afgelopen dagen uitzonderlijk goed voor Nederland. Van mij mogen er nog veel van dit soort dagen en nachten volgen. |
 zaterdag
1 oktober 2011 - Knardijk, Flevoland |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 8/10 Grensmagnitude: ±4.5 Maximale SQM: 20.65 |
| Heldere maar vochtige lucht. Het is windstil. Laag in het noorden trekt er van west naar oost bewolking over. Lager aan de grond is het mistig, die mist trekt naarmate het later wordt steeds verder op. De lichtvervuiling is naar het westen toe aanzienlijk maar de omstandigheden zijn rond het zenit en naar het oosten toe veel beter. |
| Details |
| Tijd: 20:50 - 1:25 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar & Alt/Az) Waargenomen objecten: 68 in sterrenbeelden: Andromeda, Aquila, Cassiopeia, Cygnus, Lacerta, Lyra, Sagitta & Vulpecula |
| Carbonsterren: 51 Planetaire Nevels: 6 Sterrenstelsels: 1 Dubbelsterren: 3 Asterismen: 7 |
  Op uitnodiging van
Maurits Polak ben ik een
avond aanwezig in de Flevopolder. We zijn in totaal met een man (en vrouw)
of acht aanwezig en er staan zes telescopen opgesteld.
Het is vooral een gezellige avond maar tussen de gesprekken door kan ik me
ook nog richten op mijn waarneemplan.Het is helder maar de transparantie laat door de vochtige lucht en de optrekkende mist te wensen over. Het is hier een stuk donkerer dan op mijn vaste waarneemstek en de locatie ligt gunstig; gemakkelijk te bereiken en op een dijk met een verharde, stenen ondergrond. In de omgeving zijn er geen direct storende lichtbronnen. Vanavond bekijk ik voornamelijk carbonsterren, gevolgd door een kleine selectie planetaire nevels in Vulpecula, Cygnus, Andromeda en Lacerta. Voordat ik carbonsterren in Cassiopeia bekijk bouw ik de telescoop eerst om tot Alt/Az (azimutale opstelling), omdat objecten die "voorbij het zenit in het noorden staan" in die opstelling gemakkelijker te bekijken zijn met een telescoop met vorkarmen, zoals die van mij. Na het waarnemen van nog eens 22 carbonsterren richten we de scope op Jupiter. De seeing is net zoals gisteren heel erg goed en de planeet laat een wereld van detail zien. Het was een geslaagde, gezellige avond met enthousiaste mensen, die zeker voor herhaling vatbaar is. |
 vrijdag
30 september 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 9/10 Grensmagnitude: ±5.0 Maximale SQM: 20.14 |
| Helder, stabiel en windstil, de lucht is redelijk droog. |
| Details |
| Tijd: 21:20 - 1:40 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 72 in sterrenbeelden: Andromeda, Cepheus, Cygnus, Draco, Lacerta, Pegasus & Perseus |
| Carbonsterren: 24 Open Clusters: 6 Globular Clusters: 1 Planetaire Nevels: 1 Sterrenstelsels: 27 Dubbelsterren: 13 |
| In Cynus is veel te zien. Voornamelijk
"Melkweg objecten", maar het sterrenbeeld bevat ook een aantal
sterrenstelels. Vanavond probeer ik er daar een paar van in beeld te krijgen. Zodra
het eerste stelsel, NGC6764 in beeld staat is duidelijk dat de Nederlandse
atmosfeer niet veel zal toestaan. Dit, en de volgende stelsels, lijken in de
vochtige lucht te verdrinken. Bijna geen enkel stelsel laat detail zien en de objecten komen niet of nauwelijks tot hun recht. Ik probeer zoveel mogelijk detail waar te nemen, maar kom tot de conclusie dat ik het waarnemen van sterrenstelsels toch het beste voor het buitenland kan bewaren. Ergens waar de omstandigheden veel beter zijn:
Droger, donkerder, helderder. Hetzelfde geldt voor nevels. Voortaan vanuit Nederland alleen nog maar carbonsterren, clusters en planetaire nevels.
Of de omstandigheden moeten wel héél goed zijn... Na 11 sterrenstelsels in Pegasus laat ik de pluizige vlekjes voor wat ze zijn. Tijd voor clusters in Andromeda: Vier open clusters en het globular cluster Mayall II. Dat is absoluut geen spectaculair object, niet meer dan een redelijk fel vlekje, maar de wetenschap dat het in een ander sterrenstelsel staat is fascinerend. Na 24 carbonsterren in Perseus kijk ik nog ruim een half uur naar Jupiter. De seeing is uitzonderlijk goed en er is details zichtbaar tot in de rode vlek. Wat ook opvalt is een erg donker, breed, ovaal "ding" dat aan de noordkant van de noordelijke band zichtbaar is. Ik houd de planeet lang in beeld en kan er maar geen genoeg van krijgen. |
 donderdag
29 september 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 2/5 Seeing: 6/10 Grensmagnitude: ±4.0 Maximale SQM: 19.93 |
| Na een kraakheldere dag trekken er vanuit het oosten brede slierten hoge bewolking over. De transparantie is slecht. |
| Details |
| Tijd: 21:10 - 0:10 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar & Alt/Az) Waargenomen objecten: 71 in sterrenbeelden: Cassiopeia, Cygnus & Perseus |
| Carbonsterren: 56 Open Clusters: 2 Sterrenstelsels: 1 Dubbelsterren: 12 |
| De regelmatig overtrekkende bewolking staat deepsky waarnemingen niet toe en met uitzondering van drie DSO's die toevallig in de buurt staan krijg ik er vanavond geen in beeld.
De avond kleurt rood want ik bekijk een groot aantal carbonsterren. Die hebben
gelukkig niet zoveel last van de slechte omstandigheden. Bij deze
waarnemingen pik ik ook nog eens 12 dubbelsterren mee. Vanavond is ook Jeroen van Altveer van de partij, die een gloednieuwe 12" Skywatcher Goto-dob bij zich heeft. Een prachtig apparaat waarmee hij snel en efficient veel objecten in beeld krijgt. Ik vind met name het grote, scherpe beelveld van de scope erg mooi. |
 woensdag
28 september 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 6/10 Grensmagnitude: ±4.0 Maximale SQM: 20.14 |
| Het is helder maar de lucht is vochtig. De transparantie is matig en neemt later op de avond verder af. |
| Details |
| Tijd: 21:15 - 23:35 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 34 in sterrenbeelden: Andromeda, Cygnus, Equuleus, Lacerta & Pegasus |
| Carbonsterren: 6 Open Clusters: 21 Dubbelsterren: 7 |
| De zomersterrenbeelden maken langzaam plaats voor die van de herfst en voor het zo ver is wil ik graag nog een laatste selectie open clusters in Cygnus bekijken. De clusters van vanavond zijn niet allemaal even goed losstaand en niet alle sterrengroepen zijn echt als een cluster te herkennen. Toch is het een mooie ontdekkingsreis door het oostelijke deel van de Zwaan. Als bonus kan ik zes dubbelsterren bijschrijven. Daarna is er nog een extra dubbelster bij het waarnemen van zes carbonsterren: in Andromeda deelt Engelander 3 het beeldveld met CGCS135. |
 donderdag
1 september 2011 -
MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±4.5 Maximale SQM: 20.23 |
| Het is helder en windstil, de lichtvervuiling valt mee, met name richting het zenit. Rond half één 's nachts drijft er vanuit het zuiden hoge bewolking binnen en neemt de transparantie af. |
| Details |
| Tijd: 22:35 - 0:30 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 42 in sterrenbeeld: Cygnus |
| Open Clusters: 29 Dubbelsterren: 13 |
| Een avond open clusters in Cygnus. Veel van
deze clusters zijn minder bekende, vrij lastige objecten die soms niet meer
zijn dan een gespreide groep van redelijk zwakke sterren. Toch is het
uitdagend ook in die objecten zoveel mogelijk details en patronen te
ontdekken. Bovendien geven veel van de clusters van vanavond dubbelsterren
prijs. Soms in het cluster en soms in de directe omgeving. In totaal kan ik
er 13 bijschrijven als extra waarneming. Even voor half één als ik net met objecten in een tweede waarneemgids begin neemt de transparantie snel af en moet ik helaas eerder dan ik van plan was weer opbreken. |
 donderdag 21 juli 2011 - Bagnols en Fôret, Frankrijk |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 5/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±5.0 Maximale SQM: 20.62 |
| Heldere, droge lucht, soms waait het licht vanuit het westen. De transparantie en seeing zijn goed. In het zuiden is laag tegen de horizon de lichtvervuiling van het stadje Frejus iets storend. Na één uur 's nachts begint het maanlicht deepsky waarnemingen te hinderen. |
| Details |
| Tijd: 23:20 - 1:25 Telescoop: ETX-105AT (Alt/Az) Waargenomen objecten: 44 in sterrenbeelden: Aquila, Cygnus, Draco, Hercules, Lyra, Ophiuchus, Scorpius, Scutum, Sagitta, Sagittarius & Vulpecula |
| Open Clusters: 12 Globular Clusters: 17 Planetaire Nevels: 7 Nevels: 3 Sterrenstelsels: 3 Dubbelsterren: 2 |
Voor de waarnemingen van vanavond heb ik een
selectie gemaakt van van relatief felle, voornamelijk zuidelijke objecten om
met een kleine reistelescoop te bekijken tijdens deze
familievakantie. De objecten heb ik geselecteerd op basis van zichtbaarheid
en de waardering die ik er tijdens eerdere waarnemingen met grotere
telescopen aan gaf. Die waarderingen geef ik op een schaal van 1 tot 10.
Voor vanavond beperk ik me tot objecten die ik een gemiddelde waardering van
6 of hoger gaf. De lijst bevat, niet verassend, veel Messier en bekende NGC
objecten. De selectie kopieer ik vanuit mijn eigen waarneemgidsen naar een
.pdf bestand die ik naast de telescoop als gids gebruik op mijn iPad.
Gelijktijdig met mijn waarnemingen loopt er, net zoals de vorige nachten een
timelapse opname. |
 La Montagne, Frankrijk
(26 april - 5 mei 2011) |
| Waarneemtijd: 23:35 uur Telescoop: 12" LX200ACF Vastgelegde waarnemingen: 552 in sterrenbeelden: Boötes, Draco, Hercules, Leo, Libra, Scutum, Ursa Major, Ursa Minor & Virgo |
| Carbonsterren: 21 Globular Clusters: 1 Planetaire Nevels: 2 Sterrenstelsels: 499 Dubbelsterren: 29 |
|
Van 26 april t/m 5 mei was ik samen met
Erwin Kats voor een
waarneem- en astrofotografievakantie in Frankrijk. In zes nachten heb ik 552
waarnemingen vastgelegd, waarvan 467 voor objecten die ik niet eerder bekeek.
Mijlpalen waren mijn 4000e individuele object, 2000e individuele deepsky
object en 1500e individuele sterrenstelsel. Helaas duurde de vakantie door urgente familieomstandigheden een dag korter dan gepland. |
 woensdag 27 april |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 5/10 Grensmagnitude: ±5.0 Maximale SQM: 21.41 |
| Het is windstil, vanuit het noordwesten drijft er bijna voortdurend bewolking over. |
| Details |
| Tijd: 22:35 - 0:55 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 17 in sterrenbeelden: Draco, Libra, Ursa Minor & Virgo |
| Carbonsterren: 15 Sterrenstelsels: 2 |
 vrijdag 29 april |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±6.0 Maximale SQM: 21.71 |
| Na een bewolkte dag is toch opgeklaard. Het is windstil en de lucht is erg vochtig waardoor de grensmagnitude door de telescoop 1/2 à 1 magnitude lager is. |
| Details |
| Tijd: 23:30 - 3:40 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 92 in sterrenbeelden: Draco & Hercules |
| Globular Clusters: 1 Sterrenstelsels: 84 Dubbelsterren: 7 |
 |
 zaterdag 30 april |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 5/5 Seeing: 6/10 Grensmagnitude: ±6.5 Maximale SQM: 21.59 |
| Windstil en helder. Rond één uur 's nachts drijf er vanuit het zuidoosten bewolking binnen en wordt de lucht iets vochtiger. |
| Details |
| Tijd: 22:25 - 1:45 Telescoop: 12" LX200ACF (Alt/Az) Waargenomen objecten: 77 in sterrenbeelden: Draco & Ursa Major |
| Planetaire Nevels: 1 Sterrenstelsels: 74 Dubbelsterren: 2 |
 |
 zondag 1 mei |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 4/5 Seeing: 6/10 Grensmagnitude: ±6.0 Maximale SQM: 21.46 |
| Helder maar vochtige lucht, windstil, soms drijf er vanuit het zuidzuidoosten nog bewolking over. Van ongeveer tien over twaalf tot tien over één raakte het volledig bewolkt waarna het weer opklaarde. |
| Details |
| Tijd: 22:40 - 1:30 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 54 in sterrenbeelden: Virgo & Boötes |
| Sterrenstelsels: 53 Dubbelsterren: 1 |
 dinsdag 3 mei |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 5/5 Seeing: 5/10 Grensmagnitude: ±6.5 Maximale SQM: 21.50 |
| Kraakhelder, vroeg in de nacht waait het soms licht vanuit het noordwesten. Vroeg in de nacht is de transparantie nog niet perfect, later wordt dit steeds beter. |
| Details |
| Tijd: 22:20 - 4:10 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 187 in sterrenbeelden: Leo, Virgo, Boötes, Hercules & Scutum |
| Carbonsterren: 6 Planetaire Nevels: 1 Sterrenstelsels: 166 Dubbelsterren: 14 |
 |
 woensdag 4 mei |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 5/5 Seeing: 8/10 Grensmagnitude: ±6.5 Maximale SQM: 21.41 |
| Kraakhelder en windstil, de seeing en transparantie zijn erg goed. |
| Details |
| Tijd: 22:25 - 3:30 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 125 in sterrenbeelden: Ursa Major, Virgo, Boötes & Hercules |
| Sterrenstelsels: 120 Dubbelsterren: 5 |
 maandag 7 maart 2011 - MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 5/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±5.5 Maximale SQM: 20.30 |
| Het is kraakhelder en de lucht is erg droog.
Omstandigheden zoals vanavond zijn in Nederland erg zeldzaam. Ondanks de uitstekende atmosfeer is de lichtvervuiling van 's-Hertogenbosch toch storend. Pas na elf uur neemt dit merkbaar af. |
| Details |
| Tijd: 21:35 - 2:00 Telescoop: 12" LX200ACF (Polar) Waargenomen objecten: 63 in sterrenbeelden: Lynx, Cancer, Leo, Ursa Major & Coma Berenices |
| Carbonsterren: 7 Planetaire Nevels: 1 Sterrenstelsels: 55 |
| Na acht maanden is het hoog tijd om weer eens
met mijn LX200 te gaan waarnemen. De atmosferische omstandigheden zijn erg
goed en ik ben benieuwd of ik vannacht rond de zenit erg zwakke
sterrenstelsels in beeld kan krijgen. Bij het opstellen merk ik dat ik één cruciaal deel van mijn opstelling ben vergeten: Het oculair van de zoeker. Het kost me deze keer veel meer tijd om de montering equatoriaal op te stellen en uit te lijnen. Met de montering eenmaal goed ingesteld begin ik met sterrenstelsels in het sterrenbeeld Lynx. Het deel van het sterrenbeeld waar ik de scope op richt ondervindt helaas toch nog veel hinder van de lichtvervuiling van 's-Hertogenbosch... excuses... "Oeteldonk", deze tijd van het jaar..... De lucht is simpelweg nog te grijs om echt zwakke objecten in beeld te krijgen en helaas bevat dit sterrenbeeld niet veel felle stelsels. Van de vier stelsels die ik wel in beeld krijg is NGC2537 opvallend vanwege een licht rafelige structuur, en IC2233 vanwege de erg uitgerekte vorm. Hoewel deze IC extreem zwak is vind ik het toch de moeite waard. Omdat ik weet dat de lichtvervuiling hier na elf uur altijd snel afneemt vermaak ik me met wat carbonsterren in Cancer en Leo, en met eenvoudige astronomie met het blote oog. Dat wil zeggen, ik wacht rustig af tot het donkerder wordt en vermaak me met niet meer dan de sterrenbeelden. Arcturus komt met Boötes op in het noordoosten, gevolgd door de sterrenboog van de Noorderkroon. Het grote open cluster Melotte 111 verraadt de positie van Coma Berenices ten oosten van Leo. Messier 44 is duidelijk zichtbaar als een vrij grote, wazige vlek. De grote, brede "Y" waar ik Virgo aan herken kom inmiddels boven de bomen in het oosten uit. Nu het duidelijk donkerder wordt keer ik terug naar het oculair. Voor ik de telescoop op sterrenstelsels richt bekijk ik voor de eerste keer de enige relatief felle planetaire nevel in Leo, de "Frosty Leo Nebula". De nevel is een klein, bijna "stellar" vlekje dat iets is uitgerekt van noordwest naar zuidoost. Met gebruik van perifeer zicht is de nevel iets groter en feller en bovendien iets minder uitgerekt. Het valt op dat een UHC en OIII filter geen effect hebben. In Ursa Major krijg ik opvallend veel zwakke sterrenstelsels in beeld. Naast NGC's en enkele IC's kan ik ook waarnemingen toevoegen van 10 MCG stelsels. Dat lukt me zelden vanaf deze locatie. Bij de waarneming van IC708 pik ik een extraatje mee. Ik zie dichtbij ten oostzuidoosten nog een klein vlekje staan. Het is IC709, een object dan nog niet in mijn waarneemgids staat. Zeker de moeite waard zijn NGC3786 en NGC3788. De stelsels zijn niet fel, maar omdat ze dichtbij en haaks op elkaar staan is het een fraai plaatje. De stelsels NGC3991, NGC3994 en NGC3995 zijn gelijktijdig zichtbaar. NGC3994 is het kleinst, maar ook het felst en heeft NGC3995 er het dichtst bij staan, ten noordoosten. Dat stelsel is ongeveer vier keer zo groot. NGC3994 staat ten noordwesten van NGC3995. De stelsels zijn op zich niet bijzonder, maar door ze gelijktijdig in beeld te hebben is het groepje toch de moeite waard. IC749 en IC750 delen het beeldveld ook, waarbij de tweede duidelijk de felste is. De avond sluit ik af met de drie mooie Messiers -81, -82 en -64. Een geslaagde avond met veel uitdagende sterrenstelsels en uiteindelijk 53 niet eerder bekeken objecten om bij te schrijven. |
 woensdag 2 maart 2011 - MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 4/10 Grensmagnitude: ±3.5 Maximale SQM: 20.07 |
| De transparantie is vrij slecht, er zit duidelijk nog veel vocht in de lucht. In het noorden is het bewolkt en zijn er beneden dertig graden geen sterren zichtbaar. Het waait stevig vanuit het noorden. De lampen bij de sportvelden in Vinkel zijn tot ongeveer half tien nog aan. Door de vochtige lucht is de lichtvervuiling vrij storend, maar dit neemt na tien uur af. |
| Details |
| Tijd: 20:40 - 22:25 Telescoop: ETX-105AT (Polar) Waargenomen objecten: 28 in sterrenbeelden: Orion, Monoceros & Cancer |
| Carbonsterren: 13 Open Clusters: 13 Dubbelsterren: 2 |
| Om zoveel mogelijk uit de wind te zitten stel
ik de telescoop op achter de auto. Het lukt daardoor vrij aardig om een stabiel
beeld te krijgen. De slechte transparantie maakt het helaas zo goed als onmogelijk om met deze telescoop sterrenstelsels of nevels waar te nemen. Daarom maar weer carbonsterren en open clusters. Vanavond in Orion, Monceros en Cancer. W & BL Orionis zijn beiden fel. De eerste is helder feloranje, de tweede iets geliger. RT Orionis is met ongeveer mag. 10 een stuk zwakker maar laat wel een duidelijke dieporanje kleur zien. De vijf open clusters die ik in Orion bekijk zie ik allen voor de eerste keer. Leuk om ook met een kleine telescoop nieuwe objecten in beeld te krijgen. Dat niet alleen, want met NGC1981 leg ik mijn 5000e waarneming vast. Van de acht carbonsterren in Monoceros zijn alleen RV & V614 Monocerotis redelijk fel, maar beiden vaaloranje. Bij GY Moncerotis kan ik een waarneming toevoegen van de redelijk wijde dubbelster Σ985: Een mag. 8.5 en een mag. 9.5 ster op een lijn van NW naar ZO. Het open cluster NGC2264 heeft een iets vlekkerige achtergrond, maar de nevels die bij dit cluster horen (Lynds 911 & 912) zijn niet duidelijk zichtbaar. Het zuidelijke deel van het cluster is iets uitwaaierend maar als geheel is het niet meer dan een gespreide groep waarin de ster 15 Monocerotis opvallend is. De carbonsterren X & T Cancri zijn beiden opnieuw de moeite waard. X Cancri is feloranje, de zwakkere ster T Cancri is duidelijk dieprood van kleur en lijkt daardoor aanmerkelijk zwakker. Tot slot bekijk is nog de twee Messier open clusters in dit sterrenbeeld. In Messier 44 valt midden in het cluster de dubbelster Σ1254 op, met een gele zuidelijke component. Even voor half elf ruim ik weer op. Een korte avond met een bescheiden telescoop, maar toch weer elf nieuwe objecten om bij te schrijven. |
 zaterdag 29 januari 2011 - MVC Berlicum |
| Weersomstandigheden |
| Transparantie: 3/5 Seeing: 7/10 Grensmagnitude: ±4.0 Maximale SQM: 20.24 |
| Hoewel het helder is laat de transparantie te wensen over. Vanuit het noorden stroomt er vochtige lucht binnen. De lichtvervuiling is tot ongeveer dertig graden boven de noordelijke en westelijke horizon extra storend. Het is bijna windstil en het vriest een paar graden. |
| Details |
| Tijd: 20:30 - 22:40 Telescoop: ETX-105AT (Polar) Waargenomen objecten: 41 in sterrenbeelden: Taurus, Orion, Auriga & Gemini |
| Carbonsterren: 15 Open Clusters: 18 Nevels: 2 Planetaire Nevels: 2 Supernova Restanten: 1 Dubbelsterren: 1 Asterismen: 2 |
| De eerste waarneemsessie in 2011 en "first light" voor mijn kleine ETX-105AT. Speciaal voor deze 4-inch Mak heb ik een selectie gemaakt van fellere carbonsterren, open clusters en enkele (planetaire) nevels. Vanwege de erg slechte transparantie bekijk ik voornamelijk carbonsterren en open clusters.
Van nevels blijft vanavond weinig over. Op de telescoop zit nog geen zoeker waardoor het uitlijnen iets meer aandacht verdient. Het lukt gelukkig vrij snel om de montering equatoriaal in te stellen en om half negen begin ik met het waarnemen van vier carbonsterren in het sterrenbeeld Taurus. Ik moet even wennen aan de kleinere diameter van deze telescoop en neem er de tijd voor om de magnitudes van sterren te schatten. Een 24mm Panoptic blijkt prettiger te werken dan een 16mm Nagler, zodat ik de rest van de avond alleen nog de Panoptic gebruik. Drie van de vier carbonsterren, TT, TU en Y Tauri laten hun opvallende kleur zien, maar van CGCS808 is slechts een vage hint van oranje zichtbaar. De Pleiaden zijn ook met deze telescoop te groot om in het beeldveld te passen, al blijft het een mooi cluster om door het beeld te laten schuiven. De felste sterren lijken omgeven door neveligheid, maar ik twijfel er niet aan dat dit te danken is aan de vochtige atmosfeer. Na de open clusters NGC1807 en NGC1514 trekt er opeens veel hoge bewolking over vanuit het noorden. Er lijkt nog meer aan te komen waardoor het waarnemen wel eens abrupt zou kunnen ophouden. Snel richt ik de kijker op Messier 42 om te zien hoe dat object er door deze telescoop uitziet. Terwijl ik dat doe trekt de lucht verder dicht. Net op het moment dat ik wil gaan opruimen klaart het net zo plotseling als het bewolkt raakte weer op en kan ik toch verder gaan. Messier 43 is ook zichtbaar, hoewel beduidend zwakker dan de grote nevel ten zuidzuidwesten. Na Taurus en Orion ga ik verder met objecten in Auriga. Van de vijf carbonsterren is UU Aurigae het felst, maar ook het "minst rood" gekleurd. Ik houd het op fel oranjegeel. Van de 11 open clusters zijn de drie Messiers uiteraard de mooisten. Bij NGC1778 zie ik in het noordelijke deel de A en B component van de multiple h3265. In het "Letter Y Cluster" (NGC1893) zie ik niets van de neveligheid van IC410. Bij NGC1931 is het juist het noordoostelijke deel van de nevel Cederblad 49 die opvalt en is er eigenlijk geen cluster waarneembaar. Na twee asterismen in Auriga bekijk ik Messier 1 in Taurus voor ik verder ga met carbonsterren in Gemini. TU Geminorum is de felste van de vijf die ik in beeld krijg en is mooi oranjerood. Het open cluster NGC2158 dat direct ten zuidwesten van Messier 35 staat is niet meer dan een zwak, rond vlekje dat zonder gebruikt te maken van perifeer zicht nauwelijks zichtbaar is. Afzonderlijke sterren zijn niet te onderscheiden. Het doet me denken aan een zwak globular cluster bekeken door een grotere telescoop. De laatste twee clusters, NGC2266 en 2420 zijn ook niet meer dan een onopgeloste gloed, maar zijn wel waarneembaar en lossen met gebruik van perifeer zicht iets op. Tot slot bekijk ik nog de "Eskimo Nebula" (NGC2392). Lagere objecten in Orion en Monoceros moeten wachten tot een volgende keer, de transparantie blijft helaas verder afnemen. |
 |
| Deze pagina bevat verslagen van waarnemingen in 2011. Klik op foto's om ze te vergroten, of op de naam van de locatie voor meer informatie over de waarneemplaats, indien beschikbaar. De waarden zoals opgegeven voor transparantie, seeing en limiting magnitude zijn gemiddelden voor een avond of nacht. Het aantal waargenomen objecten (lees: waar ik een waarneming van heb vastgelegd) is zolang voorzien van "±" een benadering aan de hand van het aantal opnamen op mijn memorecorder. De maximale SQM waarde is gemeten aan het zenit en nergens voor "gecorrigeerd". Klik op het Excel icoontje om een met bestand de uitgewerkte waarnemingen te openen of op het kladblok icoon om een tekstbestand te openen. Door op het derde icoontje te klikken kan je een .obs bestand downloaden dat geïmporteerd kan worden in AstroPlanner V2. De afbeelding aan de rechterkant opent een overzicht van de posities van de waargenomen objecten.         |
| Sessies 2011 | : | 19 |
| Waarnemingen | : | 1153 |